Είμαι σήμερα εδώ, γιατί πρώτα και πάνω από όλα αναγνωρίζω τον σημαντικό ρόλο της Οργάνωσής σας. Είμαι εδώ, γιατί πιστεύω πραγματικά στις προοπτικές του πρωτογενούς τομέα στη χώρα μας, γιατί ο τομέας αυτός –έτσι πρέπει να τον προσεγγίσουμε όλοι μας– άπτεται της ασφάλειας της χώρας μας.

Είμαι εδώ, γιατί αυτή την περίοδο έχουμε μια σκληρή διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες σε σχέση με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ). Υπάρχουν κάποια κράτη που επιθυμούν να μειώσουν τα κονδύλια που αφορούν στην ΚΑΠ. Η χώρα μας είναι αντίθετη με μια τέτοια θέση.

Και είμαι εδώ, για να εκφράσω τον σεβασμό μου σε όλους εσάς.

Θυμάμαι πολύ χαρακτηριστικά μεγαλώνοντας, σχεδόν κάθε Κυριακή, να επισκέπτομαι το χωριό του πατέρα μου για τα αμπέλια που είχαμε – τον τρύγο, μετά το κλάδεμα, να κάψουμε, να καθαρίσουμε. Θυμάμαι πολύ χαρακτηριστικά όταν το 1990-1991 κληθήκαμε όλοι να βγάλουμε τα αμπέλια μας. Και φτάσαμε σήμερα σε μια κατάσταση, 36 χρόνια μετά, να προσπαθούμε να βρούμε αμπέλια, για να ενθαρρύνουμε ξανά τον αμπελουργικό τομέα. Και σίγουρα το τι έγινε στον συγκεκριμένο τομέα πρέπει να γίνει μάθημα για όλους τους τομείς του πρωτογενούς τομέα.

Είμαστε μια Κυβέρνηση που πιστεύουμε στις προοπτικές. Για εμάς, εσείς γνωρίζετε σαφώς καλύτερα και αν υπάρχουν κάποιες φορές διαφορές με τους τεχνοκράτες είμαστε εδώ για να τις συζητήσουμε και να βρούμε λύσεις, από τη στιγμή που όλοι έχουμε κοινό στόχο και αυτός είναι να ενισχύσουμε τον πρωτογενή τομέα, να αναβαθμίσουμε το βιοτικό επίπεδο των γεωργών μας. Και αυτό έχει να κάνει με το να ενθαρρύνουμε τη νέα γενιά να ασχοληθεί. Θα αναφερθώ στη συνέχεια σε μια συγκεκριμένη δράση που ήταν δική σας ιδέα. Να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της σιτηροπαραγωγής που, ανάμεσα σε άλλα, συμβάλλει στην αγροτική οικονομία της χώρας μας, αλλά και στην ασφάλεια του τόπου μας.

Προτού μιλήσω για τη φετινή χρονιά, νιώθω την υποχρέωση –δεν είναι παρούσα– να ευχαριστήσω δημόσια την τέως Υπουργό Γεωργίας. Για μένα, η Μαρία Παναγιώτου έκανε μια εξαιρετική δουλειά σε σχέση με τον πρωτογενή τομέα. Γνωρίζω πάρα πολύ καλά και τις έγνοιες και τις ανησυχίες που είχε, και πώς επιχειρούσε συνέχεια μέσα στο Υπουργικό Συμβούλιο να προωθήσει τα δίκαια αιτήματά της. Θεωρώ υποχρέωσή μου να την ευχαριστήσω δημόσια.

Η φετινή χρονιά υπήρξε πολύ παραγωγική, αν τη συγκρίνουμε με τις προηγούμενες χρονιές, γεγονός που δημιουργεί αισιοδοξία σε όλους μας και πρωτίστως στους παραγωγούς μας, ειδικότερα μετά από τις διαδοχικές περιόδους ανομβρίας των προηγούμενων ετών.

Δυστυχώς, όμως, γιατί πρέπει να λέμε τα πράγματα ως έχουν, όχι μόνο να τα ωραιοποιούμε, η φετινή χρονιά είχε και προβλήματα εμπορίας που προέκυψαν λόγω του αφθώδους πυρετού και ήρθαν να προστεθούν σε άλλα προβλήματα που προκύπτουν μέσα από την κλιματική αλλαγή, τις ανομβρίες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις απώλειες σοδειών, το υψηλό κόστος παραγωγής, το οποίο επιβαρύνθηκε ακόμη περαιτέρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες αυτές, η Κυβέρνησή μας, μέσα από μια ολιστική προσέγγιση, μέσω σχεδίων και άλλων πολιτικών, παρεμβαίνει ουσιαστικά και αποτελεσματικά για τον μετριασμό των επιπτώσεών τους και φυσικά τη στήριξη των παραγωγών.

Είχαμε μια καλή συζήτηση, συζητήσαμε αρκετά πράγματα. Για κάποια περιμένω ακόμη και μέχρι το πρωί κάποιες συγκεκριμένες εισηγήσεις. Η προσέγγισή μας είναι θετική σε όλα αυτά που έχω ακούσει.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τις προκλήσεις που υπάρχουν. Γενικότερα, όταν μιλάμε για τα κυπριακά σιτηρά, το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα που υπάρχει είναι η ανομβρία και είναι ο βασικός λόγος που έρχεται η Κυβέρνηση να καταβάλει αποζημιώσεις. Από το 2019 μέχρι σήμερα, ο ευρύτερος κλάδος των σιτηρών έχει καταβάλει εισφορές ύψους περίπου 9,5 εκατομμυρίων ευρώ και ως εκτελεστική εξουσία έχουμε δώσει ενισχύσεις, συνολικού ύψους περίπου 35 εκατομμυρίων ευρώ. Μόνο για τις ανομβρίες του 2024 και του 2025, καταβλήθηκαν από το Ταμείο Προστασίας και Ασφάλισης της Γεωργικής Παραγωγής ποσά που ξεπερνούν τα 25 εκατομμύρια ευρώ. Αναγνωρίζοντας έμπρακτα τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, προχωρήσαμε στη διάθεση πρόσθετων σημαντικών πιστώσεων –μάλιστα όταν προέκυψε ανάγκη προχωρήσαμε με πρόσθετες πιστώσεις– μέσω συμπληρωματικού προϋπολογισμού που αποφασίστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Παράλληλα με το υφιστάμενο σύστημα διαχείρισης κινδύνων, ο κλάδος των σιτηρών κρίθηκε επιλέξιμος και για πρόσθετα μέτρα στήριξης. Στο πλαίσιο της εφαρμογής έκτακτων σχεδίων για την αντιμετώπιση των ξηροθερμικών συνθηκών που επικράτησαν το 2025 στον κλάδο των σιτηρών και κτηνοτροφικών φυτών, καταβλήθηκαν ενισχύσεις συνολικού ποσού 4,5 εκατομμυρίων ευρώ.

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της έκτακτης στήριξης γεωργικών κλάδων για τις συνθήκες του 2025, μέσω μέτρων της Κοινής Οργάνωσης των Αγορών, έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η καταβολή 4,6 εκατομμυρίων ευρώ που αφορούν και στην Κύπρο. Το ποσό αυτό θα διατεθεί στους κλάδους, για τους οποίους τεκμηριώθηκε απώλεια εισοδήματος πέραν του καθορισμένου ορίου. Μεταξύ των προτεινόμενων προς ενίσχυση κλάδων περιλαμβάνονται, φυσικά, και τα σιτηρά, καθώς και οι κτηνοτροφικοί κλάδοι, λόγω της αύξησης του κόστους των ζωοτροφών κατά το 2025.

Ως Κυβέρνηση αναγνωρίζουμε την ανάγκη στήριξης των επαγγελματιών γεωργών και των γεωργικών επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο κόστος παραγωγής, ως αποτέλεσμα της ανόδου των τιμών των λιπασμάτων και των γεωργικών εφοδίων που προκάλεσε η νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή. Σε αυτό πλαίσιο, προχωρήσαμε στην εφαρμογή Σχεδίου Ενίσχυσης, μέσω του οποίου θα παραχωρηθεί συνολική ενίσχυση ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ σε επιλέξιμους γεωργούς που υπέβαλαν αίτηση για κάλυψη μέρους του κόστους αγοράς λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και άλλων γεωργικών εφοδίων. Με τα σχέδια αυτά υπήρξε και πρόσθετη στήριξη και στους σιτοπαραγωγούς.

Επιπρόσθετα, το Υπουργείο Γεωργίας, μετά και την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για παροχή έκτακτης χρηματοδοτικής στήριξης προς τους γεωργούς που πλήττονται από ειδικά προβλήματα, που συνδέονται με το κόστος της ενέργειας και των λιπασμάτων και επηρεάζουν την οικονομική τους βιωσιμότητα ως αποτέλεσμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, προετοιμάζει δύο νέα Σχέδια Ενίσχυσης για γεωργούς και γεωργικές επιχειρήσεις.

Τα δύο Σχέδια αναμένεται να υλοποιηθούν και να ολοκληρωθούν μέχρι τις αρχές του 2027, με το συνολικό κόστος εφαρμογής τους να εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 1,5 εκατομμύριο ευρώ και θα αφορούν στην αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους του «χρωματισμένου» αγροτικού πετρελαίου και τη στήριξη του αγροτικού κόσμου για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών των λιπασμάτων.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα που είχε τεθεί και στην προεκλογική εκστρατεία –αλλά και μετά την εκλογή μου και πρέπει να είναι κοινός μας στόχος– ήταν η διευκόλυνση της πρόσβασης των αγροτών μας σε χρηματοδότηση, ώστε να μπορούν να προχωρούν στις επενδύσεις που χρειάζονται για την ανάπτυξη των εκμεταλλεύσεών τους. Από την πρώτη στιγμή δώσαμε ιδιαίτερη σημασία στο εν λόγω θέμα, και χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί μετά από αρκετές συζητήσεις με τις τράπεζες μέσω του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, σήμερα το πλαίσιο λειτουργίας και συνεργασίας έχει ολοκληρωθεί και εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ, μετά τη σχετική πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, έχουν ήδη υποβληθεί δύο αιτήσεις συμμετοχής από τραπεζικά ιδρύματα. Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να οριστικοποιηθούν και να υπογραφούν οι σχετικές συμφωνίες, με στόχο τα νέα χρηματοδοτικά προϊόντα να είναι ειδικά διαθέσιμα στους αγρότες μας, με στόχο να ενθαρρύνουμε και νέο κόσμο να ασχοληθεί με τον πρωτογενή τομέα, αλλά να μπορείτε και εσείς να προχωρήσετε με τους σχεδιασμούς σας.

Όλα όσα κάνουμε, το συγκεκριμένο σχέδιο, όσα θα ανακοινώσουμε το επόμενο διάστημα είναι ένδειξη της σημασίας που δίδουμε στον πρωτογενή τομέα. Λέω συχνά ότι το πιο σημαντικό για μας ως Κυβέρνηση είναι να προσφέρουμε ασφάλεια σε όλους τους τομείς, στην Παιδεία, στην Υγεία, στην εργασία, στον πρωτογενή τομέα. Γιατί η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας μας εξαρτάται από την πορεία του πρωτογενούς τομέα στη χώρα μας.

Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά τις προκλήσεις και ιδιαίτερα αυτές που συνδέονται με την παρατεταμένη ανομβρία, την κλιματική αλλαγή και τη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή μας. Γνωρίζουμε όμως εξίσου καλά τη σημασία του έργου που επιτελείτε και τον ρόλο σας. Και γι’ αυτό είμαστε εδώ και ως ελάχιστη αναγνώριση του ρόλου σας, αλλά και για να ακούσουμε και πολύ περισσότερο να δώσουμε απαντήσεις σε όλα όσα σας απασχολούν.

Βασικό εργαλείο στήριξης των αγροτών μας αποτελεί το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027, με συνολικό ποσό χρηματοδότησης 454 εκατομμύρια ευρώ, το οποίο αξιοποιείται και από εσάς. Ιδιαίτερα, ο κλάδος της σιτοκαλλιέργειας λαμβάνει το μεγαλύτερο ποσοστό των άμεσων πληρωμών που καταβάλλονται ετησίως και ανέρχονται στα 24,5 εκατ. ευρώ, περίπου, για το έτος 2025.

Από αυτόν τον μήνα, το Υπουργείο Γεωργίας ξεκινά επίσημα την ευρεία διαβούλευση για τον καταρτισμό του νέου Σχεδίου της νέας ΚΑΠ για την περίοδο μετά το 2027. Σκοπός της διαβούλευσης είναι να τεθούν οι προτεραιότητες για αποτελεσματική στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών, αξιοποιώντας το νέο κανονιστικό πλαίσιο και ενδυναμώνοντας την ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα της Κύπρου.

Γνωρίζω ότι έχουμε ένα θέμα με τα αποθέματα φέτος. Αύριο το πρωί ταξιδεύω στην Αίγυπτο, αυτή τη βδομάδα θα υποδεχθώ στην Κύπρο τον Πρόεδρο του Ισραήλ, ενδεχομένως να υπάρχουν ανάγκες και στην Ιορδανία. Περιμένω μέχρι αύριο το πρωί, πριν να μεταβώ στην Αίγυπτο, τα συγκεκριμένα στοιχεία που ζήτησα, ώστε να προχωρήσουμε να καλύψουμε τη συγκεκριμένη παραγωγή.

Θέλω να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση, είναι μεγάλη τιμή για μένα να είμαι απόψε εδώ, και θέλω να σας ενθαρρύνω εσείς να μας καθοδηγείτε, γιατί εσείς γνωρίζετε σαφώς καλύτερα από ό,τι εμείς το πώς πρέπει να κινηθούμε και να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τον πρωτογενή τομέα. Για μας, είστε οι πιο στενοί μας συνεργάτες, είστε συνοδοιπόροι στο να πετύχουμε αυτό που είναι κοινός μας στόχος, η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα στη χώρα μας.