Ákvörðun kærunefndar útboðsmála 28. nóvember 2025í máli nr. 31/2025:Icepharma hf.gegnFjársýslu ríkisins,Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins ogÖryggismiðstöð Íslands hf.

LykilorðÁkvörðun um val tilboðs afturkölluð. Lögvarðir hagsmunir. Sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar aflétt.

ÚtdrátturKærunefnd útboðsmála ákvað að aflétta sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar, sbr. 2. mgr. 107. gr. og 1. mgr. 110. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup.

Með kæru móttekinni hjá kærunefnd útboðsmála 4. júlí 2025 kærði Icepharma hf. þá ákvörðun Fjársýslu ríkisins (hér eftir „varnaraðili“) f.h. Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, dags. 25. júní 2025, að velja tilboð Öryggismiðstöðvar Íslands hf. í útboði nr. 23080 auðkenndu „Medicine dispensers for the Primary Health Care of the Capital Area – Home Care“.

Kærandi krefst þess aðallega að felld verði úr gildi ákvörðun varnaraðila frá 25. júní 2025 um að velja tilboð Öryggismiðstöðvar Íslands hf. Til vara krefst kærandi þess að kærunefnd útboðsmála láti í ljós álit sitt á skaðabótaskyldu varnaraðila gagnvart kæranda. Í báðum tilvikum krefst kærandi málskostnaðar úr hendi varnaraðila vegna kostnaðar við að hafa kæruna uppi.

Með tölvupósti til kærunefndar útboðsmála 17. júlí 2025 upplýsti varnaraðili Fjársýsla ríkisins um að ákvörðun um val á tilboði í hinu kærða útboði hefði verið dregin til baka. Þar sem val tilboðs sé kæruefnið í málinu muni hvorugur varnaraðila skila greinargerð í málinu.

Öryggismiðstöð Íslands hf. lagði fram greinargerð 18. júlí 2025 og krefst þess að öllum kröfum kæranda verði hafnað og sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar verði aflétt.

Kærunefnd útboðsmála óskaði eftir því við varnaraðila 21. júlí 2025 að fá afrit af tilkynningu um afturköllun ákvörðunar um val á tilboði sem send hafði verið til bjóðenda. Varnaraðili svaraði beiðni kærunefndarinnar 22. júlí 2025 og lagði fram umbeðna tilkynningu auk tilkynningar um val á tilboði Icepharma hf. sem mun hafa verið send til bjóðenda þann sama dag.

Þess skal getið að Öryggismiðstöð Íslands hf. kærði ákvörðun varnaraðila frá 16. júlí 2025, um að afturkalla val á tilboði félagsins og hafna því sem ógildu, til kærunefndar útboðsmála. Kæra sú barst kærunefnd 31. júlí 2025 og fékk málsnúmerið 39/2025 í málaskrá kærunefndarinnar. Ákvarðanir í málum eru kveðnar upp á sama tíma.

Kærunefnd útboðsmála óskaði eftir upplýsingum frá kæranda 14. nóvember 2025. Svar barst nefndinni þann sama dag.

Í þessum hluta málsins verður tekin afstaða til fyrrgreindrar kröfu Öryggismiðstöðvar Íslands hf. um að sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar verði aflétt en úrlausn málsins bíður að öðru leyti endanlegs úrskurðar.

Varnaraðili Fjársýsla ríkisins auglýsti í apríl 2025 fyrir hönd varnaraðila Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, eftir tilboðum í leigu og þjónustu á 100 stk. af lyfjaskömmturum, annars vegar skammtara fyrir flóknar lyfjagjafir og lyfjafíkn (A) og hins vegar skammtara fyrir þá sem væru með 4 lyfjapoka eða færri á dag og ekki með lyfjasækni eða flóknar lyfjagjafir (B), sbr. grein 1.1 í útboðslýsingu. Væri markmiðið að „auka meðferðarheldni skjólstæðinga með því að tryggja örugga, tímanlega og einfaldlega lyfjagjöf án daglegrar íhlutunar starfsfólks.“

Í grein 1.3.7 útboðsgagna kom m.a. fram að tæknileg og fagleg geta fyrirtækis skyldi vera það trygg að það gæti staðið við skuldbindingar sínar gagnvart kaupanda. Að auki var m.a. gerð sú krafa að boðinn búnaður skyldi hafa verið í notkun á Evrópska efnahagssvæðinu a.m.k. sl. 5 ár og hafa að lágmarki 400 notendur. Skyldu bjóðendur í þessu sambandi leggja fram staðfestingu um sölu/leigu á búnaði og skrá yfir kaupendur og notendur.

Í grein 1.6.1 kom m.a. fram að með lyfjaskammtaranum skuli vera hægt að skipuleggja, tímasetja og veita þjónustuþega lyfjagjöf með öruggum hætti án daglegrar aðkomu starfsfólks heimahjúkrunar. Meðal þeirra krafna sem gerðar voru í greininni var að lyfjaskammtarinn skyldi geta tekið á móti lyfjapokum frá a.m.k. þremur lyfjaskömmtunarfyrirtækjum sem væru til staðar á Íslandi. Í grein 1.6.2 í útboðsgögnum kom m.a. fram að kerfið skyldi sjálfkrafa senda skilaboð eða viðvörun til kaupanda ef lyf væri ekki tekið. Þá skyldi boðinn búnaður bjóða upp á að hægt væri að stilla hversu langan tíma hver og einn skjólstæðingur hefði til þess að taka lyf þangað til að viðvörun færi í gang um að viðkomandi hafi ekki tekið lyfin. Skyldi boðinn búnaður einnig bjóða upp á að hægt væri að stilla viðvaranir þannig að þær sendist á að lágmarki þrjá viðbragðsaðila.

Valforsendur komu fram í grein 1.4 í útboðsgögnum og kom þar fram að fjárhagslega hagkvæmasta tilboðið yrði valið á grundvelli lægsta heildartilboðsverðs. Samkvæmt grein 1.5.2 skyldi samningur gerður til þriggja ára og væri jafnframt heimilt að framlengja samninginn tvisvar sinnum um eitt ár í senn, þannig að samningstími yrði að hámarki fimm ár.

Tilboð voru opnuð 5. maí 2025 og bárust tvö tilboð. Annars vegar frá kæranda og nam tilboðsfjárhæð hans alls 347.244.000 kr. fyrir fimm ára samning, og hins vegar frá Öryggismiðstöð Íslands hf. og nam tilboð þess alls 257.400.000 kr. fyrir fimm ára samning. Þann 25. júní 2025 tilkynnti varnaraðili að tilboð Öryggismiðstöðvar Íslands hf. hefði verið valið. Kærandi óskaði eftir rökstuðningi frá varnaraðila 27. og 28. júní 2025, sem svarað var 2. júlí 2025.

Kærandi byggir á því að tilboð Öryggismiðstöðvar Íslands hf. uppfylli ekki lágmarkskröfur hins kærða útboðs. Bendir kærandi sérstaklega á að lyfjaskammtari sá, sem Öryggismiðstöð Íslands hf. hafi boðið, geti ekki tekið á móti lyfjapokum frá a.m.k. þremur lyfjaskömmtunarfyrirtækjum hérlendis. Þá gæti lyfjaskammtari Öryggismiðstöðvar Íslands hf. ekki lesið fornafn, eftirnafn, fæðingardag og dagsetningu ávísaðs lyfjaskammts, í samræmi við svar varnaraðila við fyrirspurn á útboðstíma. Að auki vísar kærandi til þess að samkvæmt notendahandbók lyfjaskammtara Öryggismiðstöðvar Íslands hf. taki hann ekki lyfjaskammt til hliðar sem skjólstæðingur missi af, líkt og varnaraðili hafi upplýst um að væri skilyrði í svari við fyrirspurn á útboðstíma. Aðeins sé hægt að leysa þann skammt út með aðkomu starfsfólks. Jafnframt vísar kærandi til þess að það sé þekktur veikleiki í lyfjaskömmturum Öryggismiðstöðvar Íslands hf. að möguleiki sé fyrir skjólstæðinga að toga lyfjapoka úr tæki sem skapi þá hættu að skjólstæðingur hafi aðgang að öðrum lyfjum en honum sé ætlað hverju sinni. Enn fremur vísar kærandi til þess að búnaður Öryggismiðstöðvar Íslands hf. geri ekki ráð fyrir að hægt sé að stilla hversu langan tíma hver og einn skjólstæðingur hafi til þess að taka lyf þangað til að viðvörun fari í gang um að skjólstæðingur hafi ekki tekið skammtinn.

Öryggismiðstöð Íslands hf. andmælir staðhæfingum kæranda og bendir á að félagið hafi boðið vél- og hugbúnað frá framleiðanda, en um sé að ræða sérhæfða hugbúnaðarlausn til nota með tveimur lyfjaskömmturum fyrirtækisins. Öryggismiðstöð Íslands hf. hafi látið fylgja með tilboði sínu gögn sem hafi sýnt fram á að kröfum greinar 1.6.1 sé fullnægt. Félagið hafi boðið tvo lyfjaskammtara, en kæran byggi á því að félagið hafi aðeins boðið fram einn. Þeir séu í grundvallaratriðum sambærilegir og framlögð gögn með tilboði félagsins eigi að meginstefnu við um báða lyfjaskammtana. Sérstaklega sé þó gerð grein fyrir tæknilegum eiginleikum lyfjaskammtara A, sem sé tæknilega þróaðri útgáfan. Þá andmæli Öryggismiðstöð Íslands hf. með öllu ályktun kæranda um að lyfjaskammtararnir geti ekki tekið við lyfjapokum frá a.m.k. þriggja lyfjaskömmtunarfyrirtækja. Að auki hafni Öryggismiðstöð Íslands hf. ályktun kæranda að lyfjaskammtari þess lesi ekki fornafn, eftirnafn, fæðingardag og dagsetningu ávísað lyfjaskammts. Lyfjaskammtari félagsins lesi strikamerki á hverjum lyfjapoka sem innihaldi auðkenni fyrir viðkomandi lyfjapoka sem tengd séu við skammtaskráningu skjólstæðings í bakendakerfi þar sem slíkar upplýsingar komi fram. Þá hafi varnaraðili ekki gert sérstaka kröfu til framlagningar gagna til staðfestingar á lyfjaskammtarar komi í veg fyrir afgreiðslu lyfjapoka ef fyrri lyfjapoki sé ekki tekinn á tilsettum tíma, svo sem kærandi haldi fram. Öðrum sjónarmiðum kæranda hafni Öryggismiðstöð Íslands hf. sem röngum.

Kæra málsins hafði í för með sér sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar samkvæmt 1. mgr. 107. gr. laga nr. 120/2016. Í 1. mgr. 107. gr. laganna kemur fram að ef ákvörðun um val tilboðs er kærð innan lögboðins biðtíma samkvæmt 86. gr. laganna sé gerð samnings óheimil þar til kærunefnd útboðsmála hefur endanlega leyst úr kærunni. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar getur kærunefnd, hvort heldur að kröfu varnaraðila eða að eigin frumkvæði, ákveðið að aflétta banni við samningsgerð, en við slíka ákvörðun gilda ákvæði 110. gr. laganna eftir því sem við á. Í því felst að einungis á að viðhalda stöðvun hafi verulegar líkur verið leiddar að broti gegn lögum um opinber innkaup eða reglum settum samkvæmt þeim við tiltekin innkaup sem leitt getur til ógildingar ákvörðunar eða annarra athafna varnaraðila.

Eins og að framan greinir hefur varnaraðili fallið frá ákvörðun sinni um að velja tilboð Öryggismiðstöðvar Íslands hf. í hinu kærða útboði og ákveðið að velja tilboð kæranda, sbr. tilkynningu þess efnis til bjóðenda 22. júlí 2025. Verður því að telja að kærandi hafi ekki lengur lögvarða hagsmuni samkvæmt 1. mgr. 105. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup af því að leyst verði úr kröfu hans um að umrædd ákvörðun varnaraðila verði felld úr gildi. Eru skilyrði áframhaldandi stöðvunar því ekki fyrir hendi vegna kæru málsins og verður því aflétt sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar vegna útboðsins, sbr. 2. mgr. 107. gr. og 1. mgr. 110. gr. laga nr. 120/2016.

Úr öðrum kröfum aðila verður leyst með úrskurði þegar aðilar hafa skilað endanlegum sjónarmiðum sínum í málinu og lagt fram þau gögn sem þeir telja máli skipta.

Aflétt er sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar vegna útboðs varnaraðila, Fjársýslu ríkisins f.h. Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, nr. 23080, auðkennt „Medicine dispensers for the Primary Health Care of the Capital Area – Home Care“.