Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με θέμα «Απολογισμός της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 01 Ιανουαρίου-30 Ιουνίου 2026» που παραχώρησε σήμερα, 8 Ιουλίου 2026, απάντησε σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ανοικοδόμηση της Γάζας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι στη διάρκεια της ανθρωπιστικής διάσκεψης για τη Λωρίδα της Γάζας που διεξήχθη το 2023 στο Παρίσι, όταν ο Πρόεδρος Macron τον κάλεσε να παρουσιάσουν την κυπριακή πρωτοβουλία για τη δημιουργία του ανθρωπιστικού διαδρόμου, αρχικά κανείς δεν πίστευε ότι ο θαλάσσιος διάδρομος θα μπορούσε να εφαρμοστεί. Πρόσθεσε ότι οι πρώτοι που βοήθησαν στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας ήταν οι Βρετανοί και οι Αμερικάνοι, όχι οι Ευρωπαίοι. Όπως είπε, οι Ευρωπαίοι προσχώρησαν στην προσπάθεια αφού είχε ήδη υλοποιηθεί. Όταν υλοποιήθηκε όμως, όταν φτάσαμε και πίστεψαν όλοι, ήρθαν και οι Ευρωπαίοι. Υπενθύμισε μάλιστα ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρέθηκε στην Κύπρο την ημέρα της έναρξης της λειτουργίας του διαδρόμου. Κατέληξε λέγοντας ότι σήμερα όλα τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου περιλαμβάνουν αναφορά στον κυπριακό θαλάσσιο διάδρομο, ο οποίος πλέον θεωρείται ευρωπαϊκός.

Ερωτηθείς τι περισσότερο μπορούμε να ζητήσουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) σε σχέση με το Κυπριακό, δεδομένων των συμπερασμάτων που είχαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, και ποιο είναι το επόμενο βήμα, το οποίο περιμένουμε από την ΕΕ, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι η ΕΕ για πρώτη φορά διαδραματίζει τόσο σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. «Και είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η θέση της ΕΕ, όπως εκφράζεται και προς τα Ηνωμένα Έθνη, αλλά και προς την τουρκική κυβέρνηση, είναι ακριβώς ταυτόσημη με τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό προς την κατεύθυνση επανέναρξης των συνομιλιών στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, για να εξεταστούν τα όποια θετικά βήματα όσον αφορά στα ευρωτουρκικά», σημείωσε. Πρόσθεσε ότι είναι κατανοητό πως η Τουρκία επιδιώκει μια προνομιακή διαχείριση, όχι μόνο στα ευρωτουρκικά ζητήματα, αλλά ακόμη και σε θέματα που αφορούν στο ΝΑΤΟ. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η θέση της ΕΕ είναι σαφής και ταυτίζεται πλήρως με τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ερωτηθείς τι είναι αυτό που θα μεταφερθεί στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ από την ΕΕ και κατά πόσον θα υποβληθεί αίτηση για ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε τα ακόλουθα: «Σίγουρα το Κυπριακό είναι ένα θέμα που θα συζητηθεί στο δείπνο των τριών, του κ. Erdoğan, της Προέδρου της Επιτροπής και του Προέδρου του Συμβουλίου. Η θέση που θα μεταφερθεί από πλευράς ΕΕ είναι η θέση που προανέφερα στην ερώτηση του συναδέλφου σας που συνοψίζεται στη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Είμαι σε επαφή με την Πρόεδρο της Επιτροπής και έχουμε διευθετήσει να συναντηθούμε στις 13 Ιουλίου στο Παρίσι. Θα βρίσκομαι στη Γαλλία, μετά από πρόσκληση του Γάλλου Προέδρου, για να παρευρεθώ στην παρέλαση για την εθνική επέτειο της Γαλλίας. Μάλιστα θα υπάρχει και κυπριακό άγημα που, μετά από αίτημα των Γάλλων, θα παρελάσει στη συγκεκριμένη παρέλαση. Θα είναι και η Πρόεδρος της Επιτροπής και έχουμε συμφωνήσει να βρεθούμε εκεί. Σίγουρα πριν από το Παρίσι θα έχουμε ενημέρωση και για τα διαμειφθέντα στο δείπνο. Μακάρι να υπάρξει ανταπόκριση από πλευράς του κ. Erdoğan. Αν υπάρξει ανταπόκριση προς την κατεύθυνση που είπα προηγουμένως, είμαστε έτοιμοι να υπάρξει ανταπόκριση και από πλευράς της ΕΕ.

Όσον αφορά το ΝΑΤΟ, το είπα πολλές φορές. Είναι στόχος, είναι επιδίωξη. Απλώς θέλουμε όταν εκδηλώσουμε επίσημα το ενδιαφέρον μας για τη συγκεκριμένη εξέλιξη, τα αποτελέσματα να είναι θετικά. Μέχρι να δημιουργηθούν οι πολιτικές συνθήκες για ένα τέτοιο δεδομένο, προετοιμαζόμαστε σε άλλα στάδια. Γιατί δεν είναι μόνο να κάνεις αίτηση να ενταχθείς στο ΝΑΤΟ. Πρέπει να είσαι έτοιμος διοικητικά, επιχειρησιακά και σε πολλούς άλλους τομείς και αυτή την προετοιμασία ήδη την έχουμε ξεκινήσει.»

Κληθείς να αναφερθεί στις ενστάσεις του ΝΑΤΟ σε σχέση με το άρθρο 42 (7) της Συνθήκης της ΕΕ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι το άρθρο 42 (7) «δεν έχει να κάνει τίποτα με το ΝΑΤΟ. Οι αποφάσεις αυτές αφορούν αποκλειστικά την ΕΕ». Παράλληλα, εξέφρασε εκ νέου τη διαφωνία του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, ο οποίος έχει υποστηρίξει ότι η ΕΕ δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Όπως ανέφερε, διαφωνεί με αυτή την προσέγγιση, σημειώνοντας ότι το έχει επισημάνει και στο παρελθόν και ότι, κατά την άποψή του, στην πράξη έχει αποδειχθεί το αντίθετο σε αρκετές περιπτώσεις. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την περίπτωση της Ουκρανίας.

Κληθείς να αναφέρει πώς η Κυπριακή Δημοκρατία θα αξιοποιήσει τα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας σε σχέση με διάφορα ζητήματα που απασχολούν την ΕΕ, όπως το θέμα της ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων για θέματα της εξωτερικής πολιτικής, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) και η διεύρυνση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε: «Το θέμα της ομοφωνίας λήψης αποφάσεων στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής δεν είναι κάτι, το οποίο βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην ημερήσια διάταξη των συζητήσεων της ΕΕ. Υπάρχουν άλλα θέματα, τα οποία θεωρούνται ως προτεραιότητα. Εμείς δεν το αποκλείουμε, θέλω να το πω δημόσια, δεν αποκλείουμε τη συζήτηση, φτάνει να καθοριστεί πρώτα και να συμφωνήσουμε όλοι τι είναι ευρωπαϊκό συμφέρον. Αν συμφωνήσουμε όλοι και καθορίσουμε τι είναι ευρωπαϊκό συμφέρον, είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε και αυτήν την πτυχή.»

Όσον αφορά στο ΠΔΠ, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι, κατά την άποψή του, η μεγαλύτερη πρόκληση της ιρλανδικής προεδρίας θα είναι το κατά πόσον θα καταστεί εφικτή η αύξηση των ιδίων πόρων της ΕΕ.

Όπως εξήγησε, η αύξηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού θα πρέπει να συνοδευτεί και από αντίστοιχη αύξηση των εσόδων. Για τον λόγο αυτό, σημείωσε ότι το βασικό έργο που αναμένεται από την ιρλανδική προεδρία είναι η υποβολή εισηγήσεων σχετικά με την ενίσχυση των ιδίων πόρων της Ένωσης.

Κληθείς να διευκρινίσει τη σύνδεση που έκανε στηνομιλίατου, μεταξύ της προόδου στο Κυπριακό και των ευρωτουρκικών σχέσεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε πως πρόκειται για το θέμα του εκσυγχρονισμού της αναθεώρησης της τελωνειακής ένωσης της ΕΕ και το θέμα της φιλελευθεροποίησης των θεωρήσεων εισόδου. «Υπάρχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Τουρκίας στους δύο αυτούς τομείς, κυπρογενείς υποχρεώσεις και άλλες, που αν η Τουρκία είναι έτοιμη να ανταποκριθεί, τότε από πλευράς ΕΕ υπάρχει ετοιμότητα», είπε. Υπογράμμισε επίσης ότι τόσο η φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος θεωρήσεων όσο και ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης προϋποθέτουν την εκπλήρωση υποχρεώσεων της Τουρκίας που απαιτούν συνεργασία με όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κληθείς να σχολιάσει κατά πόσον η πρόσφατη επίσκεψη της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας κας Kaja Kallas στην Τουρκία και η έμφαση στη συνεργασία με την Άγκυρα υποδηλώνουν ότι ορισμένοι θέτουν σε προτεραιότητα τις ευρωτουρκικές σχέσεις έναντι του Κυπριακού, καθώς και τις ενέργειες της Τουρκίας για αποκλεισμό της Κυπριακής Δημοκρατίας από διεθνείς συσκέψεις, o Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Πρώτον, κανένα κράτος μέλος δεν μας έχει προσεγγίσει να αλλάξουμε τη στάση μας όσον αφορά την Τουρκία, ούτε οι θεσμοί. Κανένας, επαναλαμβάνω. Δεύτερον, η κα Kallas μαζί με δύο Επιτρόπους, για να δίνουμε τη σωστή εικόνα, ήταν στην Τουρκία. Μπορείτε να δείτε το ανακοινωθέν που βγήκε πώς ξεκινά, ειδικά σε σχέση με το Κυπριακό. Τρίτο θέμα, η ίδια η ΕΕ, όχι εμείς, γιατί αντιλαμβάνεστε ότι δεν έχουμε δυστυχώς επαφή με την Τουρκία, έχει θέσει αυστηρά το θέμα της μη πρόσκλησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο διεθνές συνέδριο που αναφέρεστε, αλλά και πολλά άλλα θέματα, τα οποία, επαναλαμβάνω, είμαστε σε επαφή με την Επιτροπή.»

Ερωτηθείς σχετικά με τη θέση της κας Kallas κατά της δημιουργίας ανεξάρτητου ευρωπαϊκού στρατού και τη δυνατότητα δημιουργίας ευρωπαϊκής δύναμης ταχείας αντίδρασης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε «Διαφωνώ με την κα Kallas στο συγκεκριμένο θέμα και σε πολλά άλλα θέματα που τοποθετείται δημόσια. Το είπα και δεν έχω να κρυφτώ. Όταν έγινε η κρίση στην περιοχή μας, η κα Kallas είχε αναφέρει σε μια συνέντευξη ότι δεν είναι μια κρίση που αφορά την ΕΕ. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου διέψευσαν αμέσως την κα Kallas. Να σας θυμίσω τις επισκέψεις του [Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου] στην περιοχή μετά την κρίση. Εξάλλου, είδαμε στην πράξη με το τι έγινε στην Κύπρο ότι αυτό που λέει η κα Kallas δεν ισχύει. Είδαμε, με την παρουσία δυνάμεων από πέντε χώρες, το τι σημαίνει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη και όχι στα λόγια.»

Ερωτηθείς τι μορφή θα μπορούσε να λάβει η μόνιμη δομή που θα διαδεχθεί τη Γραμματεία Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε ότι η Γραμματεία θα πρέπει να μετεξελιχθεί σε Υφυπουργείο της Κυπριακής Δημοκρατίας με αυξημένες αρμοδιότητες, διατηρώντας τον οριζόντιο ρόλο που είχε κατά τη διάρκεια της Προεδρίας.