Vaxandi fjárfestingar í varnarmálum, jafnari skipting byrða, ógnin frá Rússlandi og langtímastuðningur við Úkraínu voru efst á baugi á fundi varnarmálaráðherra Atlantshafsbandalagsins, sem fram fór í höfuðstöðvum bandalagsins í Brussel í dag. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra tók þátt í fundinum.  Var þetta síðasti fundur varnarmálaráðherranna í aðdraganda leiðtogafundar Atlantshafsbandalagsins sem fram fer í Ankara, Tyrklandi, í byrjun júlí.

Ráðherrarnir ræddu framfylgd þeirra skuldbindinga sem samþykktar voru á leiðtogafundi bandalagsins í Haag í fyrra um stórauknar fjárfestingar í öryggis- og varnarmálum og jafnari skiptingu byrða innan bandalagsins, þar sem bandalagsríki í Evrópu og Kanada axla aukna ábyrgð.  Varnar- og fælingarstefna Atlantshafsbandalagsins og ógnin frá Rússlandi voru undirliggjandi í umræðunni, en bandalagsríki hafa ekki farið varhluta af afleiðingum stríðsrekstrar Rússa gegn Úkraínu, þar á meðal ítrekuð drónaatvik, umsvif skuggaflota Rússlands, netárásir og aðrar fjölþáttaógnir. Ræddu ráðherrarnir einnig stuðning og samstarf bandalagsins við Úkraínu, en Úkraína styður í auknum mæli við öryggi og varnir annarra ríkja, ekki síst á sviði drónavarna. Þá funduðu ráðherrarnir um kjarnavopnafælingu bandalagsins sem er ein undirstaðan í varnar- og fælingarstefnu þess.

„Stór skref hafa verið tekin í að fjárfesta í fælingu og vörnum bandalagsins og í átt að jafnari byrðaskiptingu. Við erum að sjá sterkari Evrópu í sterkara Atlantshafsbandalagi þar sem samstaða er áfram okkar helsti styrkur. Þetta er ekki gert í tómarúmi heldur í beinu samhengi við ógnina sem stafar af Rússlandi og aukna óvissu í alþjóðamálum. Vægi norðurslóða fer sömuleiðis vaxandi og framlag Íslands skiptir þar verulegu máli,“ segir Þorgerður Katrín.

Þá var staða mála í Miðausturlöndum og á Hormússundi einnig til umræðu og lýstu ráðherrar yfir ánægju með nýtilkomið samkomulag á milli Bandaríkjanna og Írans.

„Staðan er áfram viðkvæm en afar jákvætt að aðilar hafi náð saman. Siglingafrelsi er undirstaða heimshagkerfisins og mikilvægt öryggismál að umferð um Hormússund komist í fyrra horf í samræmi við alþjóðalög. Þá hefur afstaða bandalagsins lengi legið skýrt fyrir, að kjarnorkuáætlanir Írans leiði aldrei til þróunar kjarnavopna,“ segir Þorgerður Katrín.

Einnig var fundað í hópi ríkja sem styðja við varnarbaráttu Úkraínu (UDCG) með forseta og varnarmálaráðherra Úkraínu. Þar greindi utanríkisráðherra frá áframhaldandi varnartengdum stuðningi Íslands við Úkraínu, m.a. auknum framlögum í PURL verkefnið og til sprengjueyðingar í Úkraínu, til samræmis við varnarþarfir Úkraínu. Eru framlögin í samræmi við samþykktir Alþingis og fjárlög.

Til hliðar við ráðherrafundinn undirrituðu utanríkisráðherra Íslands og David McGuinty, varnarmálaráðherra Kanada, uppfært samkomulag um tvíhliða samstarf á sviði varnarmála. Uppfærslan tekur mið af gjörbreyttu öryggisumhverfi og samræmist stefnu Íslands í varnar- og öryggismálum þar sem áhersla er lögð á að efla varnarsamstarf við helstu samstarfsríki. Við undirritunina ræddu ráðherrarnir aukið samstarf ríkjanna á sviði varnar- og öryggismála og öryggismál á Norður-Atlantshafi og norðurslóðum. Þá funduðu ráðherrar Norðurlandanna og Eystrasaltsríkjanna sérstaklega þar sem þeir ræddu helstu vendingar í öryggis- og varnarmálum og stuðning sinn við Úkraínu.