Χαιρετισμός του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη στην Τελετή Απονομής Διδακτορικών Τίτλων του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου
Είναι με ιδιαίτερη χαρά και αισθήματα συγκίνησης που συμμετέχω για ακόμη μία φορά σε αυτήν την ξεχωριστή γιορτή για το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), για την ακαδημαϊκή κοινότητα του τόπου μας και ευρύτερα για το μέλλον της χώρας μας.
Ήμουν και πέρυσι στην τελετή αποφοίτησης, η οποία έγινε σε μικρότερη αίθουσα και με λιγότερους απόφοιτους και αυτό που βλέπουμε απόψε με τόσους πολλούς απόφοιτους είναι ενδεικτικό της προόδου του πανεπιστημίου, της σημαντικής δουλειάς που έχετε κάνει.
Η απονομή των διδακτορικών τίτλων αποτελεί κορυφαία ακαδημαϊκή πράξη και συνιστά αναγνώριση μιας μακράς δύσκολης και πολλές φορές μοναχικής πορείας, αφοσίωσης στην επιστημονική αναζήτηση και στην κατάκτηση γνώσης. Γι’ αυτό η σημερινή τελετή δεν σηματοδοτεί απλώς την ολοκλήρωση ενός κύκλου σπουδών. Επισφραγίζει, πρωτίστως, μια επίπονη, αλλά δημιουργική διαδρομή, η οποία απαιτεί επιμονή, πνευματική ωριμότητα, ερευνητική ακεραιότητα και προσήλωση στην αριστεία.
Θα ήθελα, πρωτίστως, να εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια προς όλους τους νέους διδάκτορες. Με την επιτυχή ολοκλήρωση των διδακτορικών σας σπουδών, κατακτάτε το υψηλότερο ακαδημαϊκό επίπεδο εκπαίδευσης και εντάσσεστε πλέον στην κοινότητα των ερευνητών και επιστημόνων που έχουν την ευθύνη, ανάμεσα σε πολλά άλλα, να διευρύνουν τα όρια της ανθρώπινης γνώσης και να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων και πολλαπλών προκλήσεων της εποχής μας.
Την ίδια στιγμή, η αξία ενός διδακτορικού τίτλου υπερβαίνει κατά πολύ την προσωπική διάσταση της ακαδημαϊκής διάκρισης.
Σε μια εποχή, όπως αυτή που ζούμε σήμερα, κατά την οποία οι κοινωνίες καλούνται να ανταποκριθούν σε πολυεπίπεδες προκλήσεις –την ψηφιακή μετάβαση, την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική αλλαγή, τη δημόσια υγεία και την ενεργειακή κρίση– η έρευνα και η επιστημονική γνώση αποτελούν τα σημαντικότερα εργαλεία, που έχουμε στη διάθεσή μας ως χώρα, ως διεθνής κοινότητα, για να αντιμετωπίσουμε επιτυχώς όλα αυτά που απασχολούν τις κοινωνίες μας.
Όλοι εσείς, λοιπόν, δεν είστε απλώς φορείς εξειδικευμένων γνώσεων, είστε οι άνθρωποι που μπορείτε να μετατρέψετε τη γνώση σε λύσεις, την καινοτομία σε ανάπτυξη και την επιστημονική αριστεία σε κοινωνικό όφελος. Ειδικότερα, ως απόφοιτοι ενός καταξιωμένου ακαδημαϊκού ιδρύματος, όπως το ΤΕΠΑΚ, για το οποίο είμαστε πολύ περήφανοι για τη σημαντική δουλειά που γίνεται, η οποία είναι άμεσα συνυφασμένη για το πού οραματιζόμαστε να οδηγήσουμε τη χώρα μας σε δέκα, 20, 30, 40 χρόνια. Άρα, η ευθύνη και των Πρυτανικών Αρχών και του Συμβουλίου, αλλά και όλων εσάς ως απόφοιτοι του Πανεπιστημίου είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Από τη λειτουργία του μέχρι και σήμερα, το ΤΕΠΑΚ αξιώθηκε να καθιερωθεί ως ένα σύγχρονο Πανεπιστήμιο με ισχυρή παρουσία, ειδικότερα στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Είμαστε μια χώρα που θέλουμε να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο στην έρευνα και την καινοτομία, εδώ είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας μας, ο πιο σημαντικός πλούτος που έχουμε είστε όλοι εσείς, είναι το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας, και επενδύουμε, και είμαστε έτοιμοι να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο μέσα από συνεργασίες και συνέργειες στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας.
Η συνεχής ανάπτυξη της ερευνητικής δραστηριότητας του ΤΕΠΑΚ, η συμμετοχή του σε ευρωπαϊκά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα, οι στρατηγικές συνεργασίες που αναπτύσσει συνεχώς και η ουσιαστική συμβολή του στη μεταφορά τεχνογνωσίας προς όφελος της κοινωνίας, και εδώ είναι η μεγάλη πρόκληση που έχουμε όλοι να αντιμετωπίσουμε. Είναι αυτή η σημαντική δουλειά που κάνει το ΤΕΠΑΚ και έχει εδραιώσει τον καθοριστικό του ρόλο στην κυπριακή κοινωνία, ως πυλώνας γνώσης και ανάπτυξης για τη χώρα μας.
Χαίρομαι πραγματικά γιατί η πολυεπίπεδη προσφορά του ΤΕΠΑΚ επιβεβαιώνει την ορθότητα της επένδυσης που γίνεται από πλευράς της πολιτείας. Επένδυση, η οποία, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι θα συνεχιστεί. Για εμάς αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση η οικονομική ανάπτυξη της χώρας, η οικονομική ανάπτυξη που βιώνουμε να μετουσιώνεται σε επενδύσεις σε τρεις βασικούς τομείς. Γιατί ένας λόγος που οφείλει να υπάρχει ένα κράτος είναι για να επενδύει στην Παιδεία, στην Υγεία και στο κράτος πρόνοιας. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι συνεχίζουμε να επενδύουμε στο ΤΕΠΑΚ, στην Παιδεία και στην εκπαίδευση στη χώρα μας, και ήταν σε αυτό το πλαίσιο που παρά τις τεχνο-οικονομικές μελέτες που μου έλεγαν ότι δεν ήταν, από οικονομικής άποψης, η πιο ορθή τεχνοκρατικά απόφαση να προχωρήσουμε με την ίδρυση Σχολής Θαλάσσιων Επιστημών στη Λάρνακα, το αποφάσισα –ήταν μια υπόσχεση που σας είχα δώσει, ήταν μια υπόσχεση που έδωσα στις Τοπικές Αρχές της Λάρνακας, στους δημότες της Λάρνακας– και χαίρομαι που επιπλέον αυτήν τη στιγμή έχουμε ξεπεράσει όλα τα εμπόδια, υλοποιείται, ενισχύοντας –γιατί αυτός είναι ο μεγάλος στόχος– ανάμεσα σε άλλα και την προσπάθεια μας να καταστεί η χώρα μας ένα περιφερειακό και διεθνές κέντρο αναφοράς και στους τομείς της θαλάσσιας γνώσης, της βιώσιμης ανάπτυξης και της καινοτομίας.
Σε αυτήν τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλουμε ως πολιτεία, καθοριστικής σημασίας είναι η συμβολή του ΤΕΠΑΚ. Και θέλω μου να αξιοποιήσω τη σημερινή ευκαιρία, για να τονίσω την περηφάνια που νιώθουμε και εμείς ως πολιτεία για την καταξιωμένη πορεία του ΤΕΠΑΚ, η οποία αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο για τη χώρα μας. Σημαντικό κεφάλαιο σε έναν βασικό πυλώνα της διακυβέρνησης που συνοψίζεται στην επένδυση στην Ανώτερη Εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία ως βασικούς άξονες της αναπτυξιακής μας στρατηγικής. Εκεί είναι το μέλλον της χώρας μας, σε αυτούς τους τομείς επενδύουμε και θα είμαστε δίπλα σας σε αυτήν την κοινή προσπάθεια.
Ένας στόχος, να το επαναλάβω, που ιεραρχείται σε θέση προτεραιότητας στο πρόγραμμα διακυβέρνησής μας. Για εμάς δεν υπάρχει καμία απολύτως αμφιβολία ότι η οικοδόμηση μιας οικονομίας, βασισμένης στη γνώση και την καινοτομία προϋποθέτει ισχυρά πανεπιστήμια, όπως το ΤΕΠΑΚ, σύγχρονες ερευνητικές υποδομές και, πάνω απ’ όλα, ανθρώπινο δυναμικό υψηλής κατάρτισης. Και ακριβώς, μέσα από αυτήν τη συλλογιστική, ενισχύουμε συνεχώς τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα της χώρας μας, αξιοποιώντας τόσο εθνικούς όσο και ευρωπαϊκούς πόρους.
Προς την ίδια κατεύθυνση, μέσα από τη χρηματοδότηση σημαντικών ερευνητικών προγραμμάτων, επενδύσεις σε υποδομές, αλλά και άλλες δράσεις που ενθαρρύνουν τη συνεργασία ανάμεσα στα πανεπιστήμια, τις επιχειρήσεις και τον δημόσιο τομέα, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για ένα πιο ισχυρό και πιο ανταγωνιστικό ερευνητικό οικοσύστημα στη χώρα μας.
Ταυτόχρονα –εδώ είναι η πρόκληση– εργαζόμαστε ώστε η παραγόμενη γνώση να αξιοποιείται αποτελεσματικά, αυτό είναι το βασικό ζητούμενο, προς όφελος της οικονομίας, προς όφελος της κοινωνίας. Η έρευνα δεν μπορεί να περιορίζεται εντός των πανεπιστημιακών αιθουσών και εργαστηρίων. Οφείλει να μετατρέπεται σε καινοτομία, σε επιχειρηματικές ευκαιρίες, σε δημόσιες πολιτικές και σε πρακτικές λύσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών μας και της κοινωνίας μας γενικότερα.
Αγαπητές και αγαπητοί νέες και νέοι διδάκτορες, η Κύπρος σάς χρειάζεται. Είμαστε μια χώρα, στην οποία 83% των αποφοίτων μας από τα πανεπιστήμια αμέσως εργοδοτείται στον τομέα που έχει αποφοιτήσει, είμαστε μια χώρα που έχει ένα σημαντικό αριθμό ξένων εργαζομένων με πολύ καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Για όλες αυτές οι θέσεις εργασίας στόχος μας είναι κάποια στιγμή –φυσικά ενθαρρύνουμε ξένους να έρχονται στη χώρα μας να εργάζονται– σε αυτές τις πολύ καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας να εργοδοτούνται Κύπριοι. Έχουμε ξεκινήσει μια μεγάλη προσπάθεια, και χαίρομαι για τα αποτελέσματα, από το Brain drain να είμαστε στο brain gain, να φέρουμε πίσω στην Κύπρο συμπατριώτες μας που εργάζονται στο εξωτερικό. Χαίρομαι γιατί αυτή η προσπάθεια ξεκίνησε από το Λονδίνο τον Μάη του 2025 με πολύ σημαντικά αποτελέσματα μέχρι στιγμής, πηγαίνουμε σε λίγες ημέρες στο Λονδίνο ξανά, πηγαίνουμε στο Μπέρμιγχαμ, θα πάμε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, θα πάμε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για να φέρουμε πίσω Κύπριους επιστήμονες στη χώρα μας. Χρειαζόμαστε τις γνώσεις σας, χρειαζόμαστε τις δεξιότητές σας, τη δημιουργικότητα και την εμπειρία που έχετε αποκτήσει κατά τη διάρκεια της ερευνητικής σας πορείας.
Έχουμε ανάγκη τους νέους επιστήμονες που καινοτομούν και προσφέρουν στον τόπο μας, συμβάλλοντας στον μετασχηματισμό της οικονομίας και της κοινωνίας μας, πάντα με οδηγό την έρευνα και τη γνώση.
Και είμαστε εδώ, υλοποιώντας πολιτικές που διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που επιτρέπει στους νέους ερευνητές να αναπτύσσουν το έργο τους στην Κύπρο, να βρίσκουν ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης και να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας μας. Να το επαναλάβω, για εμάς η αξιοποίηση του επιστημονικού κεφαλαίου της χώρας, δηλαδή όλων εσάς, αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα και αναγκαία προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας μας.
Η σημερινή μέρα, λοιπόν, είναι η αφετηρία της νέας σας πορείας. Και είναι η κατάλληλη στιγμή, μαζί με τα συγχαρητήρια προς όλες και όλους σας, να απευθύνουμε ευχαριστίες σε όλους όσοι στάθηκαν δίπλα σας σε αυτήν τη μακρά και απαιτητική διαδρομή, στην Πρυτανεία και το Συμβούλιο του ΤΕΠΑΚ, στους επιβλέποντες καθηγητές σας, στα μέλη των ερευνητικών ομάδων και της πανεπιστημιακής κοινότητας που σας καθοδήγησαν και σας ενέπνευσαν σε αυτήν την πορεία. Δεν θα μπορούσα φυσικά να παραλείψω τους δικούς σας ανθρώπους, οι οποίοι με αγάπη, υπομονή και αμέριστη στήριξη συνέβαλαν καθοριστικά στην επίτευξη των στόχων σας.
Έχω την έντονη πεποίθηση, τη βεβαιότητα ότι οι επιτυχίες σας θα αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για τις επόμενες γενιές ερευνητών και ότι η συμβολή σας στην πρόοδο της επιστήμης, της κοινωνίας και της χώρας μας θα είναι ουσιαστική και διαρκής.